ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری ابزاری قانونی است که به افراد اجازه میدهد در صورت مواجهه با آرای خلاف شرع یا قانون، درخواست رسیدگی مجدد دهند. استفاده درست از این ماده میتواند حقوق شهروندان را حفظ کند و روند اصلاح آراء را ممکن سازد. حضور یک وکیل دیوان عدالت اداری در این مسیر، نقش مهمی در ارائه مدارک مستند و تنظیم درخواست قانونی دارد و شانس موفقیت در اعمال ماده ۷۹ را افزایش میدهد.
ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری
ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری به رئیس قوه قضائیه و رئیس دیوان عدالت اداری این امکان را میدهد که در صورتی که یک رأی قطعی صادره از شعب دیوان با شرع یا قانون در تضاد باشد، پرونده را تنها یکبار به شعبه همعرض ارجاع دهند تا بررسی دوباره و صدور رأی قطعی انجام شود. این سازوکار که به «اعمال ماده ۷۹» معروف است، به منظور تضمین اجرای صحیح قوانین و جلوگیری از تضییع حقوق شهروندان ایجاد شده است و فرآیند آن میتواند تا حدی از طریق سامانه الکترونیکی دیوان عدالت اداری انجام شود.
متن ماده ۷۹
«در صورتی که رئیس قوه قضائیه یا رئیس دیوان رأی قطعی شعب دیوان را خلاف بیّن شرع یا قانون تشخیص دهند، رئیس دیوان فقط برای یک بار با ذکر دلیل پرونده را برای رسیدگی ماهوی و صدور رأی به شعبه همعرض ارجاع مینماید. رأی صادر شده قطعی است.»
موارد مشمول ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری
ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری شامل هر نوع رای یا تصمیم قطعی است که با شرع یا قانون مغایرت داشته باشد. موارد زیر از مهمترین موارد قابل بررسی هستند:
- آراء صادر شده از شعب بدوی یا تجدیدنظر دیوان که خلاف مقررات شرعی یا قانونی باشند
- تصمیماتی که پس از طی مراحل قانونی، باز هم نادرست تشخیص داده شوند
- پروندههایی که نیاز به رسیدگی دوباره و اصلاح رای دارند
نحوه ارجاع پرونده در ماده ۷۹
مطابق ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری، پرونده تنها یکبار برای رسیدگی مجدد ارجاع میشود و رای صادره دوباره قطعی خواهد بود.
- شعبه همعرض بدوی: اگر رای خلاف شرع یا قانون از شعبه بدوی صادر شده باشد، پرونده برای رسیدگی به شعبه دیگری از همان سطح ارجاع میشود.
- شعبه همعرض تجدیدنظر: اگر رای از شعبه تجدیدنظر باشد، رسیدگی دوباره به شعبه تجدیدنظر دیگری واگذار میشود.
این روند تضمین میکند که بررسی دوباره پرونده بدون دخالت در مراحل قانونی اولیه و با رعایت اصول عدالت انجام شود.
سامانه ماده ۷۹ دیوان عدالت اداری
برای اجرای ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری، سامانهای به نام سامانه ماده ۷۹ در سایت دیوان عدالت اداری ایجاد شده است. این سامانه به افراد امکان میدهد تا در صورت صدور رای خلاف شرع یا قانون، درخواست خود برای اعمال ماده ۷۹ را ثبت کنند. با ورود به این سامانه، کاربر میتواند رای صادره را بررسی کرده و اطلاعات مورد نیاز را وارد کند. پس از ثبت درخواست، پرونده به ریاست دیوان اطلاع داده میشود و در صورت تأیید، برای رسیدگی دوباره به شعبه همعرض ارجاع میشود.
ورود و ثبت درخواست در سامانه ماده ۷۹
برای استفاده از سامانه ماده ۷۹ دیوان عدالت اداری، ابتدا باید وارد سایت دیوان به آدرس sajed.divan-edalat.ir شد. مراحل ثبت درخواست به شرح زیر است:
- ورود به سایت و ثبت نام اولیه در سامانه با استفاده از کد ثنا و اطلاعات شخصی
- دریافت نام کاربری و رمز عبور برای ورود به سامانه ماده ۷۹
- کلیک بر روی گزینه ثبت درخواست ماده ۷۹ و تکمیل فرم اطلاعات پرونده
- بارگذاری اسکن مدارک شامل رای بدوی، رای تجدیدنظر و سایر مستندات
- ذخیره و ارسال درخواست برای بررسی توسط ریاست دیوان
پس از این مراحل، درخواست برای مقام مسئول ارسال میشود و در صورت تأیید، پرونده به شعبه همعرض ارجاع داده خواهد شد.
پیگیری درخواست در سامانه ماده ۷۹
پس از ثبت درخواست، امکان پیگیری وضعیت پرونده در سامانه ماده ۷۹ فراهم است. کاربران میتوانند با ورود به حساب کاربری خود:
- اطلاعات کامل پرونده شامل نوع شکایت، موضوع، وضعیت و شماره پرونده را مشاهده کنند
- روند رسیدگی و ارجاع پرونده به شعبه همعرض را پیگیری کنند
این امکان باعث میشود که افراد از مراحل رسیدگی آگاهی کامل داشته باشند و در صورت نیاز، اقدامات تکمیلی انجام دهند.
سخن آخر
ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری، امکان رسیدگی دوباره به آراء خلاف شرع یا قانون را برای افراد فراهم میکند. با استفاده از سامانه ماده ۷۹، شهروندان میتوانند به راحتی درخواست خود را ثبت و پیگیری کنند و در صورت تأیید ریاست دیوان، پرونده به شعبه همعرض ارجاع خواهد شد. برای افزایش شانس موفقیت در ثبت درخواست و پیگیری آن، مشاوره با وکیل دیوان عدالت اداری توصیه میشود. در نهایت، برای دریافت راهنمایی تخصصی و حمایت کامل در امور مربوط به دیوان عدالت اداری، سامان مقیمی وکیل پایه یک دادگستری، متخصص دعاوی خانواده، ملکی و دیوان، میتواند شما را همراهی کند.